← Tüm dersler · 🔧 Motor ve Araç Tekniği

Motorun Temel Sistemleri

Aracın kalbi motordur. Dört zamanı ve temel sistemleri (yağlama, soğutma, yakıt, elektrik) bir kez anla — arıza sorularının çoğu buradan çıkar.

🎬 Bu dersin videosu hazırlanıyor — şimdilik aşağıdaki anlatımla çalış.

1 Dört zamanlı motor nasıl çalışır?

Motor gücü dört ardışık 'zaman' ile üretir: Emme → Sıkıştırma → İş (Ateşleme) → Egzoz.
Emme: silindire yakıt-hava karışımı girer. Sıkıştırma: piston karışımı sıkıştırır.
İş: buji/ateşleme karışımı patlatır, pistonu iter — GÜÇ burada üretilir. Egzoz: yanmış gaz dışarı atılır.
Yani dört zamandan yalnızca 'İş' zamanı güç üretir; diğer üçü hazırlıktır.

💡 SINAV İPUCU: Sıra ezberi: E-S-İ-E (Emme, Sıkıştırma, İş, Egzoz). 'Marş zamanı' diye bir çalışma zamanı YOKTUR — bu klasik tuzaktır.

Motor yağı, hareketli parçalar arasında ince bir film oluşturarak sürtünmeyi ve aşınmayı azaltır.
Ayrıca parçaları bir miktar soğutur, temizler ve pas oluşumunu engeller.
Yağ seviyesi düşük veya yağ eskiyse sürtünme artar, motor aşınır ve arızalanır.
Yağ zamanında değiştirilmezse motordaki aşıntılar artar — periyodik yağ değişimi şarttır.

💡 SINAV İPUCU: 'Motor yağının görevi nedir?' sorusunda cevap: sürtünme ve aşınmayı azaltmak. Yağ değiştirilmezse sonuç: aşıntı/aşınma artar.

Soğutma sistemi (radyatör, antifrizli su, termostat, fan) motorun aşırı ısınmasını önler.
Motor fazla ısınırsa (hararet) zarar görür; gösterge kırmızıya gelirse güvenli yerde durup soğutulur.
Yakıt sistemi, yakıtı depodan motora temiz ve doğru oranda iletir (yakıt filtresi, pompa, enjektör/karbüratör).
Hava filtresi kirlenirse motor iyi hava alamaz; yakıt tüketimi artar ve güç düşer.

Şaft = güç aktarma organı (motor gücünü tekerleğe iletir), motorun parçası değildir.
Alternatör = elektrik üretir; marş = motoru çalıştırır. İkisini karıştırma.
Amortisör = süspansiyon (yol darbelerini emer), motorla ilgisi yoktur.
Buji = ateşleme (benzinli); yakıtı yakan kıvılcımı verir.

Soru 1/5