Temel Yaşam Desteği

1 Temel yaşam desteği nedir?

• Solunumu ve/veya kalbi durmuş kişiye, dışarıdan kalp masajı ve suni solunumla dolaşımı sürdürme uygulamasıdır.
• Amaç kişiyi 'diriltmek' değil; beyne oksijenli kan gitmeye devam etsin diye profesyonel yardım gelene kadar köprü kurmaktır.
• İlk 4-5 dakika kritiktir: beyin oksijensiz kalırsa kalıcı hasar başlar. Bu yüzden hızlı ve doğru başlamak her şeydir.

2 Önce güvenlik ve kontrol

• Olay yerinin senin için güvenli olduğundan emin ol (trafik, elektrik, yangın).
• Kişinin bilincini kontrol et: omzundan hafifçe sars, 'iyi misiniz?' diye seslen.
• Yanıt yoksa 112'yi ara (veya birine arattır) ve solunumu kontrol et: bak–dinle–hisset, en fazla 10 saniye.
• Solunum yoksa veya normal değilse hemen kalp masajına başla.

💡 SINAV İPUCU: Sınavda sıralama sorulur: önce GÜVENLİK → BİLİNÇ kontrolü → 112 → SOLUNUM kontrolü → kalp masajı. Bu sırayı karıştırma.

3 Kalp masajı: nereye, nasıl?

• Bası noktası: göğüs kemiğinin (sternum) alt yarısının ortası.
• İki el üst üste, parmaklar kenetli; kollar dümdüz, baskıyı omuzdan ver.
• Erişkinde göğsü en az 5 cm çöktür, tam geri gelmesine izin ver (bası ile bası arası eşit).
• Hız: dakikada 100-120 bası — yaklaşık saniyede 2 bası temposu.

💡 SINAV İPUCU: Bası noktası 'kalbin üstü / sol göğüs' DEĞİL, göğüs kemiğinin alt yarısıdır. Bu ayrıntı sınavda sık tuzaktır.

4 30/2 döngüsü

• Erişkinde oran: 30 kalp masajı + 2 suni solunum = 1 döngü.
• 30 basıdan sonra baş geri–çene yukarı pozisyonuyla hava yolunu aç, 2 kez ağızdan soluk ver (her biri ~1 saniye, göğsü kaldıracak kadar).
• Döngüyü kesintisiz sürdür: kişi kendine gelene, profesyonel ekip devralana ya da sen tükenene kadar.
• Suni solunum yapamıyorsan (isteksizlik, engel) en azından kesintisiz kalp masajına devam et — hiç yapmamaktan iyidir.

💡 SINAV İPUCU: Erişkinde oran her zaman 30/2'dir. Bebek/çocukta teknik farkları vardır ama sınavda 'erişkin' denince cevap 30 bası / 2 soluk.

5 Sık yapılan hatalar

• ❌ Bası noktasını yanlış (karın veya sol göğüs) seçmek → etkisiz masaj, iç organ yaralanması.
• ❌ Yeterince derin veya hızlı basmamak → dolaşım sağlanmaz.
• ❌ Solunum kontrolüne 10 saniyeden fazla zaman harcamak → değerli dakikalar kaybolur.
• ❌ Hava yolunu açmadan soluk vermek → hava mideye gider, akciğere ulaşmaz.